(អត្ថបទចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ 03-09-2013, 9:39 am) | ដោយ ចំណារ
ភ្នំពេញ៖ ប្រទេស ក្រីក្រកម្ពុជាមានប្រជាជនតិច ប៉ុន្តែមានមន្ត្រីដឹកនាំប្រទេសចំនួនច្រើន។ កាលពីអាណត្តិមុន សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជាមានរហូតដល់ទៅជិត៥០០នាក់។ សម្រាប់អាណត្តិទី៥នេះ តើសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជានៅតែរីកធំដដែលឬ?
នាពេលកន្លងមក ប្រទេសកម្ពុជាមានប្រជាជនចំនួនជាង១៤លាននាក់ដឹកនាំដោយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចំនួន៨នាក់ និងទេសរដ្ឋមន្ត្រីចំនួនផ្សេងទៀត។
ក្រសួងចំនួន២៤ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីមួយ និងលេខាធិការរដ្ឋានចំនួន២គឺជាសេនាធិការររបស់រដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ ប្រតិបត្តិការអោយប្រទេសជាតិអាចដំណើរបានដោយរលូន។ គេហទំព័ររបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានបង្ហាញនៅរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួនថា ក្រសួងមួយនេះមានរដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ រដ្ឋលេខាធិការចំនួន១០នាក់ អនុរដ្ឋលេខាធិការចំនួន៩នាក់ និងអគ្គលេខាធិការម្នាក់។
នៅឯប្រទេសប្រទេសបារាំងដែលជាប្រទេសមហាអំណាចមួយដែរនោះ ក្រសួងរដ្ឋមានចំនួន៣៧សម្រាប់បម្រើការជូនប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៦៥លាននាក់។ ប្រធានាធិបតីម្នាក់ដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោត ត្រូវដឹកនាំប្រទេសដោយមានសមាសភាពសមាជិកខុទ្ទការល័យរបស់ខ្លួន មួយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ត្រូវមានខុទ្ទកាល័យខ្លួនមួយដែរ។
សម្រាប់ក្រសួងនីមួយៗវិញ រដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ និងខុទ្ទការល័យរបស់ខ្លួនត្រូវប្រតិបត្តិកិច្ចការរបស់ក្រសួង។ ក្រុមខុទ្ទកាល័យត្រូវបានរៀបចំ និងតែងតាំងដោយរដ្ឋមន្ត្រី។ តែវាត្រូវបានរុះរើនៅពេលណាដែលរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវផ្លាស់ប្តូរតំណែង ដែរ។ ខុទ្ទការល័យត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយមានទីប្រឹក្សានយោបាយ និងទីប្រឹក្សាជំនាញដែលមានចំនួនជាមធ្យម១៥នាក់។ បន្ទាប់ពីខុទ្ទការល័យ ក្រសួងនីមួយៗមានអគ្គនាយករដ្ឋានជំនាញ ដូចជា អគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាល ឬអគ្គនាយកដ្ឋានជំនាញផ្សេងៗជាដើម។
មន្ត្រីជំនាញទាំងអស់មិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរទេបើទោះបីជារដ្ឋមន្ត្រី ឬក្រុមការងារខុទ្ទការល័យត្រូវរុះរើក៏ដោយ។ មន្ត្រីជំនាញដែលជាបុគ្គលិករបស់រដ្ឋមិនបំពេញការងារដើម្បីបម្រើតែ បក្សទេ ប៉ុន្តែបម្រើប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់។ ពួកគេមិនមែនជាសកម្មជននយោបាយទេ។ អ្នកជំនាញត្រូវឈរលើជំហរអព្យាក្រិត ហើយអ្នកនយោបាយក៏មិនអាចមានឥទ្ធិលពលផ្តេសផ្តាសទៅលើអ្នកជំនាញដែរ។
សម្រាប់ករណីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ អ្នកជំនាញភាគច្រើននៅតាមក្រសួងត្រូវបានអ្នកនយោបាយគៀបសង្កត់ ផ្លូវចិត្ត។ ប្រសិនបើអ្នកជំនាញណា មិនបម្រើគណបក្សនយោបាយទេ អ្នកជំនាញនោះ ពិបាកឈរនៅក្នុងតំណែងរបស់ខ្លួនណាស់ ពោលគឺពួកគេអាចប្រឈមនឹងការផ្លាស់ប្តូរចេញពីតំណែង។
សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាធំហួសមាឌកាលពីអាណត្តិ ទី៤ត្រូវបានសង្គមស៊ីវិល គណបក្សប្រឆាំង និងប្រជាពលរដ្ឋរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងដោយសារតែប្រទេសក្រីក្រមួយនេះមាន ទំហំតូច មានប្រជាជនតិច សេដ្ឋកិច្ចនៅទាប។
លោក Pierre Gillette អតីតនិពន្ធនាយកកាសែតបារាំង Cambodge Soir និងជាអតីតនិពន្ធនាយកកាសែតជាភាសាអង់គ្លេស Mekong Time បានអត្ថាធិប្បាយថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវតែធ្វើការកែទម្រង់សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រី របស់ខ្លួន ប្រសិនបើគណបក្សមួយនេះមានបំណងចង់ស្តារប្រជាប្រិយភាពឡើងវិញ។
លោកបានបញ្ជាក់ថា៖«សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលជាមន្ត្រីនយោបាយ មិនចាំបាច់មានច្រើនពេកទេ ប៉ុន្តែត្រូវជ្រើសរើសយកមន្ត្រីណាដែលមានចំណេះដឹងជំនាញពិតប្រាកដ ជាការប្រសើរជាង»។
កាលពីអាណត្តិមុន សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានមតិសាធារណៈរិះគន់ថា មានទម្រង់«ក្បាល់ធំជាខ្លួន និងជើង»។ «ក្បាលធំជាងខ្លួន និងជើង»នេះបានជំរុញអោយរដ្ឋត្រូវចំណាយប្រាក់ខែយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ រដ្ឋបាលរបស់ខ្លួន ជាពិសេសសម្រាប់មន្ត្រីនយោបាយ។
ចំពោះអាណត្តិនេះ រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតកាលពី ថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដា២០១៣កន្លងមកត្រូវតែរួមតូចជាងមុន។ ប៉ុន្តែត្រូវមានប្រសិទ្ធិភាពជាមុន។
អ្នកតាមដានសភាពការណ៍នយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានចោទជាសំណួរ គ្រប់គ្នាថា តើលោក ហ៊ុន សែន ដែលត្រូវបន្តដឹកនាំប្រទេសសម្រាប់អាណត្តិទី៥នេះ នឹងកាត់បន្ថយសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនក្នុងចំនួនប៉ុន្មាន វិញ? តើបេក្ខជនសម្រាប់តំណែងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីនៅរក្សាដដែលឬក៏ត្រូវរុះរើ? បើរុះរើ តើរុះរើក្រសួងណាខ្លះ?
